در این پست سوالات فصل 10 همراه با پاسخ متن کتاب علوم تجربی کلاس نهم قرار داده شده است. آنها را بررسی و حفظ کنید. و با سوالاتی امتحانی که در ادامه آمده است خود را ارزیابی کنید.
متن سوالات فصل 10 علوم تجربی نهم
1- در گذشته با استفاده از ……………… زاویه ارتفاع ستارگان را مشخص می کردند. ص ۱۰۲س ۷
اسطرلاب
۲- اسطرلاب را تعریف کنید؟ ص ۱۰۲
وسیله ای در گذشته که برای تعیین زاویه ارتفاع ستارگان و سایر مطالعات نجومی استفاده شده است. یک وسیله نجومی را به همراه کاربرد آن نام ببرید.
۳- …………………………………….. یکی از دانشمندان قرن هفتم هجری قمری است که رصد خانه مراغه را تاسیس کرد. ص۱۰۳
خواجه نصیر الدین طوسی
۴- سه نمونه از فعالیت های منجمان ایرانی و مسلمان سایر کشورها را در گذشته بنویسید؟ ص۱۰۳س ۱
1- مشاهده آسمان و مطالعه اجرام آسمانی ۲- ساخت ابزارهای نجومی مانند اسطرلاب ۳- احداث رصدخانه و ارائه جدول دقيق نجومی
۵- مشخص کنید این جمله درست است یا نادرست:حدود ۴۰۰ سال پیش گالیله با ساختن اسطرلاب و رصد آسمان به وسیله آن پنجره جدیدی به سوی شناخت دقیق تر جهان گشود. ص۱۰۳
نادرست گالیله با ساختن تلسکوپ (نه اسطرلاب) به رصد آسمان پرداخت.
۶- از قرن هجدهم میلادی تاکنون را دوران …………………………….. می نامند. ص۱۰۳س آخر
کهکشانی
۷- دوران کهکشان چه دورانی است؟ ص۱۰۳
قرن هجدهم میلادی تاکنون را دوران کهکشانی نام گذاری نمودند زیرا امروزه دانشمندان با بهره گیری از تجهیزات مدرن در صدد کشف ناشناخته های جهان هستی می باشند.
۸- کهکشان را تعریف کنید؟ ص ۱۰۴ س۲
کهکشان مجموعه ای عظیم از ستارگان گازها گرد و غبار و فضای بین ستاره ای است که تحت تاثیر نیروی جاذبه گرانشی متقابل در کنار هم جمع شده اند.
9- …………………………………… بخش کوچکی از کهکشان راه شیری است که ما درون آن قرار گرفته ایم. ص ۱۰۴س ۷
منظومه شمسی
۱۰- این جمله درست است یا نادرست: منظومه شمسی تنها منظومه متحرک موجود در کل کیهان است. ص ۱۰۴
نادرست – در جهان هستی (کیهان) میلیاردها کهکشان وجود دارد.
۱۱- تنها ستاره منظومه شمسی ………………………………………….. نام دارد. ص ۱۰۴س۱۵
خورشید
۱۲- فاصله خورشید تا زمین …………………………………………… کیلومتر و یا ۸ دقیقه و بیست ثانیه نوری است که به این فاصله ………………………………….. اطلاق می شود. ص ۱۰۴ س۱۷
یک صد و پنجاه میلیون – یک واحد نجومی
۱۳- یک واحد نجومی را چگونه تعیین می کنند؟ ص۱۰۴
به فاصله زمین تا خورشید که ۱۵۰ میلیون کیلومتر است یک واحد نجومی می گویند.
۱۴- ستاره ای حدود ۶۰۰۰۰۰۰۰۰ کیلومتر از زمین فاصله دارد این ستاره چند واحد نجومی از زمین فاصله دارد؟ ص ۱۰۴
فاصله این ستاره ۴ واحد نجومی است.
۱۵- …………………. که نور در مدت یک سال طی می کند ………………………… می گویند. ص ۱۰۴س آخر
فاصله ای – سال نوری
.
۱۶- کدام اصطلاح واحد اندازه گیری است؟ ص ۱۰۴س آخر
١- سحابی خورشیدی ۲- کمربند اصلی سیارک ۳- سال نوری ۴- شخانه
گزینه ۳- سال نوری واحد اندازه گیری فاصله زیاد است.
۱۷- سال نوری را تعریف کنید؟ ص ۱۰۴س آخر
به فاصله ای که نور در مدت زمان یک سال طی می کند سال نوری می نامند.
۱۸- چند ثانیه طول می کشد تا نور فاصله خورشید تا زمین را طی کند؟ ص ۱۰۴ آیا میدانید
1)500 2)480 3)28 4)150
گزینه ۱
۱۹- عناصر سازنده خورشید را نام ببرید.
هیدروژن و هلیوم
پس از هیدروژن و هلیم، عنصرهای سنگین از سازندگان دیگر خورشیداند که عبارتند از: اکسیژن، کربن، نئون و آهن و … این عنصرها، سازنده 1.69% از جرم خورشیداند که خود این مقدار ۵۶۲۸ برابر جرم زمین است.
۲۰- در خورشید با تبدیل ………………….. به …………………….. نور و گرما تولید می شود. ص۱۰۵ س۵
هیدروژن – هلیوم
۲۱- منظور از صورت های فلکی چیست؟
موقعیت ستارگان در آسمان به گونه ایست که وقتی به آنها نگاه می کنیم تعدادی از آنها ممکن است به صورتها و شکل های خاصی دیده شوند این شکل ها را به اشیا و حیوانات تشبیه می کنند و به آن صورت فلکی می گویند.
۲۲- دو کاربرد صورتهای فلکی را بنویسید ص۱۰۵
1- استفاده به عنوان تقویم در گذشته
۲- استفاده در جهت یابی شبانه
۲۳- چگونگی تعیین شمال و جنوب جغرافیایی در شب را بنویسید؟
ابتدا صورت فلکی دب اکبر را پیدا کنید ستاره ششم را به ستاره هفتم با یک خط وصل کنید و خط را حدود ۵ برابر فاصله بین دو ستاره امتداد دهید (مطابق شکل) به ستاره ای خواهید رسید که چندان هم پرنور نیست آن ستاره قطبی است وقتی رو به آن بایستید به سمت قطب شمال زمین ایستاده اید.
۲۴- صورتهای فلکی همیشه به صورت ثابت در آسمان دیده………………… به همین دلیل در قدیم انسان ها از آنها به عنوان تقویم استفاده می کردند. ص ۱۰۵ س۱۲
نمی شود
۲۵- موانع رصد آسمان در شهرهای بزرگ را بنویسید؟ ص۱۰۵س۱۵
1- آلودگی نوری ۲- آلودگی هوا ۳- وجود ابر در آسمان
۲۶- جهت قبله در ایران همواره به سمت ……………………. است فقط زاویه انحراف آن نسبت به محل سکونت و شهرهای مختلف فرق دارد. ص۱۰۷س۱
جنوب غربی
۲۷- جهت قبله در جنوب ایران نسبت به شمال ایران زاویه انحراف ………………………………….. دارد. ص۱۰۷ فعالیت
بیشتری
۲۸- برای تعیین قبله بدون قبله نما به چه وسایل و اطلاعات نیاز دارید؟ ص۱۰۷
قطب نما و زاویه انحراف قبل از جنوب به سمت غرب در آن شهر
۲۹- در کشور ما ایران که واقع در نیم کره شمالی است سایه به کدام طرف نمی تواند باشد؟
1- شمال ۲- جنوب ۳- شرق ۴- غرب گزینه ۲- در نیمکره شمالی هیچ گاه سایه به سمت جنوب تشکیل نمی شود.
۳۰- سحابی خورشیدی را تعریف کنید؟ ص۱۰۸س ۴
منظومه شمسی از ابر عظیم و چرخانی متشکل از گاز و غبار به نام سحابی خورشیدی تشکیل شده است.
۳۱- در منظومه شمسی سیاره مشتری بین دو سیاره …………….. و …………………. قرار دارد. ص ۱۰۸ شکل
مریخ – زحل
۳۲- به کره هایی که از خود نوری ندارند و در مداری به دور خورشید می چرخند……………….. می گویند. ص۱۰۸س۷
سیاره
۳۳- کدام اجرام را نمی توان منیر به حساب آورد؟
۱- دب اصغر
٢- زهره
۳- شهاب
۴- صور فلکی
گزینه ۲ زیرا سیاره ها از خود نور ندارند پس منیر نیستند.
۳۴ – سيارات را تعریف کنید و اعضای آن را نام ببرید؟ ص۱۰۸س۸
سیارات به اجرامی گفته میشوند که در مداری به دور خورشید می چرخند و دارای جرم کافی برای ایجاد شکل کروی و جذب اجرام کوچکتر اطراف مدار خود می باشند.
۳۵- سه ویژگی بنویسید که بتوان یک جرم آسمانی را به عنوان یک سیاره در نظر گرفت؟ ص۱۰۸
در مدار مشخص دور خورشید بچرخد از خود نوری ندارد – جرم کافی برای ایجاد به اجرام کوچک اطرافش داشته باشد.
۳۶- سيارات گروه اول سيارات سنگی یا……………. نامیده میشوند مانند…….، ……..، ……. و……… ص ۱۰۸س ۱۰
درونی – تیر – ناهید – زمین – بهرام
۳۷- سیارات منظومه شمسی به چند دسته تقسیم میشوند و اعضای آن را نام ببرید؟ ص۱۰۸
به دو دسته
۱- گروه اول (سيارات سنگی یا درونی) تیر – ناهید- زمین – زمین – بهرام
۲- گروه دوم (سيارات گازی یا بیرونی) مشتری – کیوان – اورانوس – نپتون
۳۸- سه خصوصیت مشترک همه سیارات خارجی را بنویسید؟ ص۱۰۸
همگی بزرگتر از زمین هستند طول سال بیشتری از زمین دارند و دارای قمر هستند.
۳۹- کدام سیارات به ترتیب جزء سیارات بیرونی و درونی هستند؟ ص۱۰۸
۱- زمین – مریخ
۲- زحل – مریخ
۳- زحل – مشتری
۴- عطارد – مشتری
گزینه ۲
۴۰- مشخص کنید این جمله درست است یا نادرست: « نپتون طولانی ترین سال و عطارد کوتاه ترین سال را دارد». ص۱۰۹ جدول
درست
۴۱- نام سیاراتی که قمر ندارند را بنویسید؟ ص۱۰۹ جدول
تیر (عطارد) – ناهید (زهره)
نکته: با اینکه عطارد از زهره به خورشید نزدیک تر است ولی زهره داغ ترین سیاره منظوه شمسی است.
۴۲- نام سیاره ای را بنویسید که مدت زمان بیشتری طول می کشد تا یک دور به دور خورشید بچرخد چرا؟ ص ۱۰۹ جدول
نپتون – زیرا فاصله زیادی تا خورشید دارد پس در مدار بزرگتر و طولانی تری باید بچرخد تا یک دور به دور خورشید را بزند.
۴۳- قمر را تعریف کنید؟ ص۱۱۰س 1
به جرمی آسمانی که تحت یک نیروی گرانش به دور یک سیاره در گردش است قمر می گویند.
۴۴-کدام سیاره علاوه بر داشتن یک قمر جو یا اتمسفر نیز دارد؟ ص۱۱۰ س۲
زمین
۴۵- فاصله متوسط مدار چرخش ………………… به دور ……………. حدود ۳۸۰۰۰۰ کیلومتر است. ص۱۱۰ س 5
ماه – زمین
۴۶- قمر مصنوعی چیست؟ ص۱۱۰س۶
ماهواره هایی که در مدار معینی به دور زمین میچرخند قمر مصنوعی نام دارند.
۴۷- سه نمونه از قمرهای مصنوعی را نام ببرید؟ ص۱۱۰
ماهواره های مخابراتی – ماهواره های هواشناسی – GPS
۴۸- برای دریافت موقعیت مکانی GPS نیاز به دریافت اطلاعات از ………………………… ماهواره است تا جایگاه دقیق پیدا شود سیستم موقعیت یاب (GPS) از حدود …………………………….. ماهواره تشکیل شده است. ص۱۱۰
سه – ۲۴
۴۹- علاوه بر ………………….. و…………………….. میلیاردها جرم فضایی به نام ……………………. در منظومه شمسی به دور خورشید می چرخند. ص۱۱۱ س۸
سیاردها – قمرهای آن – سیارک
۵۰- کمربند اصلی سیارکها را تعریف کنید؟ ص۱۱۱س۱۰
بیش از ۹۰ درصد سیارک ها و سنگهای فضایی در ناحیه ای به نام کمربند اصلی سیارکها که بین مدار مریخ و مشتری واقع شده است تمرکز یافته اند.
۵۱- بیشتر سیارک ها در بین مدار سیاره های ………………………. و ……………. متمرکز هستند. ص۱۱۱س ۱۱
مریخ – مشتری
۵۲- کمربند اصلی سیارکها کجاست؟ ص۱۱۱س ۱۱
در ناحیه ای بین مدار مریخ و مشتری
۵۳- شهاب سنگ (شخانه) را تعریف کنید؟ ص۱۱۱س ۱۵
سنگهای فضایی که وارد جو زمین می شوند و به سطح زمین برخورد می کنند شهاب سنگ یا شخانه نام دارند.
۵۴- شهاب سنگها (شخانه ها) بیشتر در ………………………. فرود می آیند. ص۱۱۱س ۱۷
دریاها و اقیانوسها
۵۵- شهاب سنگها بیشتر در کدام قسمت زمین سقوط می کنند؟ چرا؟ ص۱۱۲فکر کنید
اقیانوس ها و دریاها، زیرا بیشتر سطح زمین را آب دریاها و اقیانوس ها فرا گرفته است (بیش از ۷۰ درصد)
۵۶- انواع شهاب سنگها را بنویسید؟ ص۱۱۲ آیا میدانید
١- سنگی ۲- آهنی 3- سنگی – آهنی
۵۷- تیرهای درخشان نور که گاهی در آسمان شب دیده میشوند ………………….. نام دارند. ص۱۱۲س ۱
شهاب
۵۸- شهاب چیست و چگونه تولید نور می کند؟ ص۱۱۲س 1
تیرهای درخشان نور که شبها در آسمان به سرعت می گذرند شهاب نام دارند شهاب ها قطعاتی از سنگ و غبار هستند که بعد از برخورد یا جو زمین میسوزند و نور تولید می کنند.
۵۹- ……….. فعلا تنها سیاردای است که علاوه بر زمین شرایط و قابلیت حیات در آن ممکن به نظر می۔ رسد. ص۱۱۲س۷
بهرام (مریخ)
۶۰- سفینه های با سرنشین تاکنون بیشترین فاصله ای که طی کردند تا ………………….. بوده است. ص112س ۱۲
سطح کره ماه
۶۱- دلیل منطقی برای عدم وجود حیات در سيارات زیر بنویسید؟ ص۱۱۲
الف ) مشتری: چون حالت گازی دارد.
ب) عطارد : چون بسیار گرم و سوزان است
نمونه سوالات امتحانی فصل 10 علوم تجربی نهم
- جاهای خالی جملات زیر را با کلمات مناسب کامل کنید .
الف- منظومه شمسی .بخش کوچکی از کهکشان ……………….است .
ب- به مشاهده آسمان ومطالعه ی اجرام آسمانی علم ……………..می گویند.
ت- کهکشان ما بخش بسیار کوچکی از ……………… است.
ث- کیهان خود از میلیاردها ……………….دیگر تشکیل شده است .
ج- نزدیکترین ستاره به زمین ……………….است
ح- خورشید در فاصله حدود ……………………….کیلومتری از زمین واقع شده است .
خ- نور فاصله زمین تا خورشید را در مدت …………………………طی می کند .
د- جهت قبله در ایران همواره به سمت ………………….است .
ذ- نزدیک ترین سیاره به خورشید …………………نام دارد .
ر- زمین تنها یک قمر دارد که ……………نام دارد
ز- ماه با سرعت متوسط یک کیلومتر در ثانیه در مدار …………..به دور زمین می گردد .
س- ماهواره ها به عنوان ………………..در مدار های معین به دور زمین می چرخند .
ش- ماهواره هواشناسی در پیش بینی …………………به هواشناسان کمک می کند .
ص- کمر بند اصلی سیارک ها بین مدار ……….و ………….واقع شده است .
ض- نام دیگر شهاب سنگ ………………..نام دارد .
ط- علا وه بر زمین فقط سیاره ……………قابلیت بررسی حیات را دارد .
ظ- نوری که از سوختن سنگ های آسمانی در شب مشاهده می شود …………نام دارد .
ع- کوچکترین سیاره منظومه شمسی …………..نام دارد .
- 2- از اسطرلاب چه استفاده ای می شود ؟
- رصد خانه مراغه در چه قرنی و توسط چه کسی تاسیس شد
- 4- تلسکوپ درچه زمانی و توسط چه کسی ساخته شد ؟
- دوران کهکشانی از چه زمانی شروع شد ؟
- چرا قرن هجدهم میلادی تا کنون را دوران کهکشانی نام گذاری کردند ؟
- کهکشان را تعریف کنید ؟
- سال نوری را تعریف کنید ؟
- پس از خورشید نزدیک ترین ستاره به زمین چه نام دارد و در چه فاصله ای از زمین است ؟
- عناصر تشکیل دهنده خورشید را نام ببرید و درصد ان را مشخص کنید ؟
- تبدیل هیدروژن به هلیوم در خورشید همراه با چه تغییراتی می باشد ؟
- چند مورد از اهمیت خورشید در زندگی ما را نام ببرید ؟
- صورت های فلکی را تعریف کنید ؟
- چرادر قدیم انسان ها از صورت های فلکی به عنوان تقویم استفاده می کردند ؟
- در قدیم از صورت های فلکی چه استفاده ای می کردند ؟دو مورد نام ببرید ؟
- آلودگی نوری را تعریف کنید ؟
- سه مورد از موانع رصد آسمان را بنویسید .؟
- دو صورت فلکی را نام ببرید ؟
- تعیین جهت شمال و جنوب جغرافیایی در شب را توضیح دهید ؟
- تعیین جهت شمال و جنوب جغرافیایی در شب را به صورت شکل رسم کنید ؟
- تعیین جهت شمال و جنوب جغرافیایی در روز را توضیح دهید ؟
- تعیین جهت شمال و جنوب جغرافیایی در روز را به صورت شکل رسم کنید ؟
- چگونه می توانید جهت قبله را در محل سکونت خود تعیین کنید ؟
- کمترین و بیشترین زاویه انحراف قبله مربوط به کدام استان ها است ؟
- منظومه شمسی را توضیح دهید ؟
- ویژگی سیارات را بنویسید ؟
- سیاره را تعریف کنید ؟
- سیارات به چند دسته تقسیم می شوند ؟نام ببرید ؟
- سیارات سنگی (درونی ) رابه ترتیب نزدیکی به خورشید نام ببرید ؟
- نام دیگر سیارات تیر – ناهید – زمین – بهرام را بنویسید ؟
- سیارات گازی (بیرونی ) را به ترتیب نزدیکی به خورشید نام ببرید ؟
- 32- نام دیگر سیارات مشتری – کیوان را بنویسید ؟
- چرا دمای سیاره عطارد از زهره کمتر است ؟
- 34- سیاراتی که از زمین بزرگتر هستند را نام ببرید ؟
- سیاراتی که قمر دارند و طول سال آنها از زمین بیشتر است را نام ببرید ؟
- چرا امکان حیات در سیارات عطارد و مشتری وجود ندارد ؟
- چرا پلوتو از رده سیارات منظومه شمسی خارج شد ؟
- دورترین جرم شناخته شده منظومه شمسی چه نام دارد . ویژگی آن را بنویسید ؟
- چهار خرده سیاره را نام ببرید ؟
- قمر را تعریف کنید ؟
- سرعت و فاصله ماه از زمین چقدر است ؟
- ماهواره ها بر چه اساسی به دور زمین می گردند ؟
- کار ماهواره های مخابراتی را بنویسید ؟
- 44- سیستم موقعیت یاب جهانی چگونه کار می کند ؟
- 45- توضیح دهید دستگاه موقیت یاب GPS چگونه کار می کند ؟
- 46- سیارک ها را تعریف کنید ؟
- 47- چرا بیشتر شهاب سنگ ها(شخانه ها ) در اقیانوس ها سقوط می کنند ؟
- شهاب سنگ ها به چند گروه تقسیم می شوند نام ببرید ؟
- چهار شهاب سنگ که به زمین اصابت کرده است را نام ببرید ؟
- علت بوجود آمدن شهاب را بنویسید ؟
- چرا ذهن انسان به یافتن حیات در سیارات فرا خورشیدی مشغول است ؟
- تفاوت ستاره و سیاره را بنویسید ؟
- در جمله زیر یک غلط علمی وجود دارد آن را اصلاح کنید.
- به قطعه سنگ های فضایی که از اتمسفر می گذرندو به سطح زمین بر خورد می کنند شهاب می گویند .
- ستارگان بیشماری در آسمان وجود دارداما امروزه شب ها به خوبی قابل روئت نیستند .چرا ؟
- اندازه کدام سیاره منظومه شمسی از بقیه از بقیه بزرگ تر است .
الف . زمین ب. مریخ ج. مشتری د . زحل - چه سیاراتی قمر ندارند ؟