در این فصل با فیزیولوژی گیاهان آشنا خواهید شد.
توجه : برای دانلود فایل کامل همراه با پاسخ بصورت pdf به انتهای صفحه بروید.
جذب و انتقال مواد در گیاهان(97-99)
درستی یا نادرستی موارد زیر را مشخص کنید.
(۱) بیشتر گیاهان به وسیله فتوسنتز، همه مواد مغذی مورد نیاز خود را تولید می کنند.
(۲) کربن دی اکسید یکی از مهم ترین موادی است که گیاهان از خاک جذب می کنند.
(۳) گاز کربن دی اکسید به همراه سایر گازها، از طریق فضاهای بین سلولی به گیاه وارد می شود.
(۴) هوازدگی به دو صورت فیزیکی و شیمیایی انجام میشود.
(۵) گیاهان قادر به جذب نیتروژن گازی موجود در جو زمین هستند، اما مقدار این جذب ناچیز است.
(6) کمبود فسفر در گیاهان سبب توقف رشد آنها میشود
(7) میزان فسفات خاک، کم است و برای گیاهان غیرقابل دسترس می باشد.
جاهای خالی را با کلمه های مناسب کامل کنید.
(1) اندام های گیاهی به ویژه ………………….(ریشه – برگ)، در جذب مواد مغذی مانند آب و مواد معدنی نقش دارند.
(۲) عنصر کربن اسکلت مادۀ …………. (معدنی – آلی) را تشکیل میدهد.
(۳) مقداری از کربن دی اکسید با حل شدن در آب به صورت ……………… درمی آید که می تواند توسط …………. یا ……… جذب شود.
(۴) بعضی از اجزای آلی خاک که منشأ آنها بیشتر…………………. (جانوری – گیاهی) است، مواد …………….. (اسیدی – قلیایی) تولید می کنند که به علت داشتن بارهای منفی، یون های مثبت را در سطح خود نگه میدارند.
(۵) ذرات…………….. (آلی – غیر آلی) خاک از تخریب فیزیکی و شیمیایی سنگ ها در فرایندی به نام …………… ایجاد می شوند.
(۶) از جمله ذرات غیر آلی بسیار درشت خاک می توان به ………………….. (رس – شن و ماسه) اشاره کرد.
(۷) بخشی از نیتروژن تثبیت شده در خاک، حاصل عملکرد زیستی بعضی از ……………. (باکتریها – قارچها) است.
به پرسش های زیر پاسخ دهید.
(8) گیاهان فسفر مورد نیاز خود را به صورت یون های ……………. از ………………… به دست می آورند.
(9) یکی از دلایل آن که فسفات برای گیاهان غیرقابل دسترس است، اتصالات محکم فسفات به بعضی از ترکیبات …………(معدنی – آلی) است.
(1) الف) خاک ترکیبی از چه موادی است؟
ب) تفاوت و اختلاف در این ترکیبات در خاک های مناطق مختلف، سبب تفاوت خاک ها در چه مواردی شده است؟ (۲ مورد ذکر شود.)
(۲) در رابطه با گیاخاک (هوموس)، به سؤالات زیر پاسخ دهید.
الف) گیاخاک بخش آلی خاک است یا غیرآلی؟
ب) دو نقش مهم و مفید گیاخاک را ذکر کنید.
پ)به طور عمده از چه چیزی تشکیل شده است؟
(3) برای هر یک از انواع هوازدگی، نمونه ای بنویسید.
| نوع هوازدگی | مثال |
| هوازدگی فیزیکی | …………….. |
| هوازدگی شیمیایی | ……………… |
(4)با توجه به برخی از عناصر معدنی مورد نیاز گیاهان که در جدول زیر ذکر شده است، به سؤالات مطرح شده پاسخ مناسب دهید.
| «کلسیم – نیتروژن – منیزیم» | |
| کدام عنصر در ساختار پروتئین ها شرکت می کند؟ | ………. |
| کدام یک در استحکام دیواره یاخته های گیاهی نقش دارد؟ | ………. |
| در ساختار اسیدهای نوکلئیک، کدام یک یافت می شود؟ | ………. |
| کدام عنصر در ساختار سبزینه ها وجود دارد؟ | ………. |
(۵) در سمت راست نام برخی از عناصر معدنی مورد نیاز گیاهان و در سمت چپ، وظایف این عناصر آورده شده است. عنصر سمت راست را به وظیفۀمناسب آن در سمت چپ وصل کنید.
| 1- عنصر فسفر 2- عنصر پتاسیم 3- عنصر گوگرد | الف) دخالت در تنظیم مقدار آب سلول ب) شرکت در ساختار مولکول ATP پ) شرکت در ساختار غشاها ت) شرکت در ساختار بعضی از آمینواسیدها ث) شرکت در ساختار اسیدهای نوکلئیک |
(6)در رابطه با جذب نیتروژن در گیاهان به سؤالات زیر پاسخ دهید.
الف) این عنصر، بیشتر به صورت چه یون هایی مورد استفادۀ گیاهان قرار می گیرد؟
ب) ۳ گروه از باکتری های ساکن خاک را که در تغییرات مواد نیتروژن دار و جذب آنها از خاک نقش دارند، ذکر کنید.
1) ………………. 2) ……………… 3) ……………..
پ)عمل تثبیت نیتروژن، را تعریف کنید.
(7) در رابطه با باکتری های مؤثر در جذب نیتروژن، به سؤالات زیر پاسخ دهید.
الف} باکتری های تثبیت کنندۀ نیتروژن، موجود در هوا را به چه چیزی تبدیل می کنند؟
ب)کدام عبارت صحیح است؟ «نیتروژن تثبیت شده توسط باکتری های تثبیت کنندۀ نیتروژن، ………………………»
1)به مقدار بسیار کمی از این باکتری ها دفع می شود.
2) تماما به مصرف خود این باکتری ها میرسد.
3)می تواند توسط گروهی دیگر از باکتری ها به یون نیتریت تبدیل شود.
4) پس از مرگ این باکتری ها برای گیاهان قابل دسترس میشود.
پ) نقش باکتری های آمونیاک ساز موجود در خاک چیست؟
ت) نقش باکتری های نیترات ساز در جذب نیتروژن چیست؟
(۸) شکل زیر، تغییرات مواد نیتروژن دار و نحوۀ جذب آنها از خاک را نشان می دهد. با توجه به آن به سؤالات زیر پاسخ دهید.
الف) باکتری های (4) و (5) کدام یک از انواع باکتری های مؤثر در جذب نیتروژن هستند؟
ب) هر یک از قسمتهای شماره گذاری شده را نام گذاری نمایید.
1) ……….. 2) ………. 3) ……….
پ) با توجه به شمارۀ مشخص شده با (7)، نیتروژنی که جذب ریشه گیاه می شود، به صورت یون ………..در داخل گیاه جابه جا می شود.
(9) در رابطه با جذب فسفر در گیاهان به سؤالات زیر پاسخ دهید.
الف) چرا با وجود فراوان بودن یون فسفات در خاک، این یون اغلب برای گیاهان غیرقابل دسترس است؟
ب) گیاهان برای جبران این مشکل، چه سازوکاری پیدا کرده اند؟
بهبود خاک(100-101)
درستی یا نادرستی موارد زیر را مشخص کنید.
(1)بعضی از گیاهان می توانند غلظتهای بالایی از مواد سمی را درون خود به صورت ایمن نگه داری کنند
(2) بعضی گیاهان آلومینیوم را در بافت ها و انواعی از پلاست ها ذخیره می کنند.
(3)گلبرگ گیاه گلادریسی به هنگام رشد در خاک های اسیدی، از آبی به صورتی تغییر رنگ پیدا می کند.
(4) خاک مناطق مختلف ممکن است دچار کمبود برخی مواد یا فزونی مواد دیگری باشد.
(5) کودهای آلی به سرعت مواد معدنی را در محیط آزاد می کنند.
(6) کودهای بیولوژیک معمولا به همراه کودهای شیمیایی به خاک افزوده می شوند.
جاهای خالی را با کلمه های مناسب کامل کنید.
(1) کودها در انواع ………….. و …………….. وجود دارند
(۲)نوعی سرخس می تواند ………………. را که ماده ای سمی برای گیاه است، در خود جمع کند.
۳). زیست شناسان برای تشخیص نیازهای تغذیه ای گیاهان، آنها را در محلولهای ……………. رشد میدهند.
به پرسش های زیر پاسخ دهید.
(1) در رابطه با بهبود خاک از طریق کودها، به سؤالات زیر پاسخ دهید.
الف) در بیشتر کودها، چه عناصری وجود دارد؟
1) ………… 2) ……………. 3) ……………
ب) در جدول زیر نام انواع کودها آورده شده است. با توجه به آن، به سؤالات مطرح شده پاسخ مناسب دهید.
«کود شیمیایی – کود بیولوژیک – کود آلی »
| کدام یک از انواع کودها، شامل بقایای در حال تجزیۀ جانداران است؟ | ………….. |
| مصرف بیش از حد کدام یک، آسیبهای زیادی به خاک و محیط زیست وارد می کند؟ | ………….. |
| کدام یک شامل باکتری هایی است که برای خاک مفید هستند؟ | ………….. |
| از معایب کدام یک احتمال آلودگی آن به عوامل بیماری زا است؟ | ………….. |
| کدام یک شباهت بیشتری به نیازهای جانداران دارد؟ | ………….. |
| کدام یک شامل عناصر معدنی است که به راحتی در اختیار گیاه قرار می گیرد؟ | ………….. |
| کدام یک با شسته شدن توسط بارشها، مواد موجود در آن به آبها وارد می شود؟ | ………….. |
| استفاده از کدام یک از این کودها بسیار ساده تر و کم هزینه تر از سایرین است؟ | ………….. |
(2) علت هر یک از موارد زیر را مختصر توضیح دهید.
االف)استفاده بیش از حد کودهای آلی آسیب کمتری به گیاهان میزند.
ب) «رشد سریع باکتری ها، جلبک ها و گیاهان آبزی به هنگام ورود مواد موجود در کودهای شیمیایی به آب ها، می تواند باعث مرگ جانوران آبزی شود.»
(3) در جدول زیر، در سمت راست برخی از ویژگی های انواع کودها آورده شده است. هر کدام را به شمارۀ مناسب سمت چپ وصل کنید.
| الف) می توانند به سرعت کمبود مواد مغذی خاک را جبران کنند ب) فعالیت و تکثیر باکتری های موجود در این کودها، بعضی مواد معدنی خاک را افزایش میدهد. 3) این کودها مواد معدنی را به آهستگی آزاد می کنند. | 1- کودهای آلی 2- کودهای زیستی 3- کودهای شیمیایی |
(4) در رابطه با محلول های مغذی به سؤالات زیر پاسخ دهید.
الف) این محلول ها دارای چه موادی هستند؟
ب) گیاهان را از محل کدام اندام در این محلولها قرار می دهند؟
جانداران مؤثر در تغذیۀ گیاهی(102-104)
درستی یا نادرستی موارد زیر را مشخص کنید.
(۱) حدود ۹۰٪ گیاهان با قارچها هم زیستی دارند.
(2) ریشۀ گیاهان نسبت به پیکر قارچها، با سطح بیشتری از خاک در تماس است.
(3) برخی از گیاهان با انواعی از باکتری ها هم زیستی دارند که این همزیستی برای به دست آوردن نیتروژن بیشتر است.
(4)متناوب کشت در نهایت منجر به فقیرشدن خاک از مواد معدنی می گردد.
(۵) ریزوبیوم ها می توانند N2 جو را به نیتروژن قابل استفادۀ گیاهان تبدیل کنند.
(6) سویا، آزولا و گونرا با سیانوباکتری ها هم زیستی دارند.
(۷) گیاهان گوشت خوار قادر به انجام فتوسنتز نیستند.
(۸) گیاهان انگل همگی همۀ آب و مواد غذایی مورد نیاز خود را از گیاهان فتوسنتز کننده دریافت می کنند.
جاهای خالی را با کلمه های مناسب کامل کنید.
(۱) یکی از معمول ترین سازگاری ها برای جذب آب و مواد مغذی، همزیستی ریشۀ گیاهان با انواعی از قارچ ها است که به آن …………………..گفته میشود.
(۲) پیکر قارچ ها به صورت ……………………. و بسیار ظریف است.
(3)دو گروه مهم از هم زیست های باکتریایی تثبیت کنندۀ نیتروژن با گیاهان، ………………….. و …………………. هستند.
(4) یکی از انواع گیاهانی که در تناوب کشت مورد استفاده قرار می گیرد، گیاهان تیرۀ ……………. است.
(5) سیانوباکتریها نوعی از باکتریهای ………………….. (غیر فتوسنتز کننده – فتوسنتز کننده) هستند.
(۶) گیاه توبره واش نوعی گیاه ………………. (گوشت خوار – انگل) است.
(۷) گیاه گل جالیز با ایجاد اندام مکنده و نفوذ آن به ……………. (ساقه – ریشه) گیاهان جالیزی، مواد مغذی را دریافت می کند.
به پرسش های زیر پاسخ دهید.
1- در رابطه با هم زیستی قارچ ریشه ای به سؤالات زیر پاسخ دهید.
الف) به چند مورد جملۀ زیر را به درستی کامل می کند؟
«در این هم زیستی، قارچها ………………… »
– نمی توانند درون ریشۀ گیاه زندگی کنند.
– می توانند غلافی روی ریشۀ گیاه تشکیل دهند.
– نمی توانند با نفوذ به درون ساقۀ گیاه، در تبادل مواد شرکت کنند.
– می توانند رشته های ظریفی به درون ریشۀ گیاه بفرستند.
1)1مورد 2) 2مورد 3) 3مورد 4) 4مورد
ب) در اجتماعات قارچ ریشه ای، قارچ مواد معدنی را برای گیاه فراهم می کند که مهم ترین این مواد …………….
– نیتروژن است که در ساختار پروتئین ها به کار رفته است.
– فسفر است که در ساختار اسیدهای نوکلئیک به کار رفته است.
-گوگرد است که در ساختار بعضی آمینواسیدها به کار رفته است.
پ) نقش «گیاهان، در این همزیستی چیست؟
(۲) چرا در خاک های فقیر ، در صورت همزیستی گیاه با قارچ ریشه ای، گیاه شاداب خواهد شد؟
(۳) در رابطه با گیاهان تیرۀ پروانه واران به سؤالات زیر پاسخ دهید.
الف) ۳ مورد از مهم ترین گیاهان زراعی این تیره را ذکر کنید.
ب) ………………… (ریشه – ساقه) این گیاهان ……………. (سیانوباکتریها – ریزوبیوم ها) در محل برجستگی هایی به نام ………….. زندگی می کنند.
پ) در هم زیستی این گیاهان با باکتری ها، نقش باکتری، و گیاه» چیست؟
(۴) علت هر یک از موارد زیر را توضیح دهید.
الف) «قارچها نسبت به ریشۀ گیاهان، قابلیت جذب مواد معدنی بیشتری دارند.»
ب)« هنگامی که بخش های هوایی یونجه توسط دامها خورده می شود، هوموس غنی از نیتروژن ایجاد میشود.»
(۵) چرا گیاه آزولا موجب کاهش اکسیژن آب و مرگ بسیاری از آبزیان می شود؟
(۶) شکل مقابل کدام یک را نشان می دهد؟
- همزیستی با سیانوباکتریها
- گیاه انگل و ایجاد اندام مکنده
- اجتماع قارچ ریشه ای
- گرهکهای ریشۀ گیاه تیرۀ پروانه واران
(۷) جدول زیر را کامل کنید.
| شکل |  |  |  |  |  |
| نام گیاه | ……….. | ……….. | ……….. | گل جالیزی | |
| نوع گیاه( فتوسنتز کننده یا حشره خوار یا انگل) | ……….. و فتوسنتز کننده | ……….. | ……….. | ……….. | فتوسنتز کنند |
(۸) علت بزرگ بودن گیاه گونرا و برگهای آن در مناطق غیرحاصلخیز چیست؟
گفتار ۳ انتقال مواد در گیاهان(105-16)
درستی یا نادرستی موارد زیر را مشخص کنید.
(1)تعرق، سازوکار لازم برای جابه جایی آب و مواد آلی را به برگ فراهم می کند.
(2) جابه جایی مواد در گیاهان در دو مسیر کوتاه و بلند بررسی می شود.
(۳) آب از محل دارای انرژی پتانسیل پایین تر به محلی دارای انرژی پتانسیل بالاتر حرکت می کند.
(۴) غلظت مواد محلول در آب تأثیری بر پتانسیل آب ندارد.
(۵) پتانسیل آب موجود در خاک نسبت به پتانسیل آب موجود در ریشه، منفی تر است.
(۶) انتقال مواد در سطح سلولی، با فرایندهای فعال و غیرفعال انجام می شود.
(7) انتقال آب و مواد معدنی محلول در آن به سه روش( انتقال از عرض غشا، انتقال سیمپلاستی و انتقال آپوپلاستی)
صورت می گیرد.
(8) پروتئین ها برخلاف اسیدهای نوکلئیک، می توانند از منافذ پلاسمودسم ها عبور کنند.
جاهای خالی را با کلمه های مناسب کامل کنید.
بخش زیادی از آب جذب شده توسط ریشه ها، از سطح ………………. به هوا تبخیر می شود.
در مسیر ……………….. (بلند – کوتاه)، جابه جایی آب و مواد در سطح سلول یا چند سلول بررسی می شود.
پتانسیل اب خالص ……………………… است و با حل شدن ماده ای در آب، پتانسیل آب ……………..(افزایش – کاهش می یابد.
سیمپلاست به معنی ………………. سلول همراه با ………………. است.
(۵) آب و مواد محلول در عرض ریشه، معمولا به روش ……………. و ……………….. انتقال می یابند.
در بیشتر گیاهان، سلول های درون پوست در دیواره های …………… (جانبی – جانبی و پشتی) خود دارای نواری از جنس …………………هستند که به آن ………………… گفته می شود.
آب و مواد معدنی محلول در آن پس از جذب توسط ریشه، در نهایت طی فرایندی به نام ………………… به اوندهای ……………(چوبی – آبکش) منتقل و آمادۀ جابه جایی برای مسیرهای طولانی تر می شوند.
به پرسش های زیر پاسخ دهید.
1- در رابطه با انتقال آب و مواد معدنی محلول در آن از خاک به برگ به سؤالات زیر پاسخ دهید:
الف) آب و مواد مورد نیاز گیاهان، ……………………..
- همگی از هوای جو اطراف برگها جذب می شود.
- اغلب از هوای جو اطراف برگها جذب می شود.
- همگی از خاک اطراف ریشه ها جذب می شود.
- اغلب از خاک اطراف ریشه ها جذب می شود.
ب) تعرق چیست و بخش اعظم آن از طریق کدام اندام گیاهی انجام می شود؟
پ) جابه جایی مواد در گیاهان در دو مسیر کوتاه و بلند، بررسی می شود. هر کدام را توضیح دهید.
ت) آب به علت ویژگی هایی که دارد، ……………..
- از انتقال دهندۀ اصلی مواد در مسیر کوتاه است.
- انتقال دهنده ی اصلی مواد در مسیر بلند است.
- انتقال دهنده ی اصلی مواد در هر دو مسیر کوتاه و بلند است.
2- با توجه به شکل روبه رو به سؤالات زیر پاسخ دهید.
الف: شكل مقابل، جابه جایی آب از طریق کانال های ……………… را نشان می دهد.
ب :این کانال، آب را در جهت شیب غلظت جابه جا می کند یا خلاف جهت شیب غلظت؟
پ :آیا طی جابه جایی آب به واسطه ی این کانال، انرژی مصرف می شود؟
ت: این جابه جایی نوعی فرایند …………… (فعال – غیرفعال) از نوع ………………… (انتشار ساده – انتشار تسهیل شده است.
ث: نقش این کانال ها در غشای سلول چیست؟
ج: به هنگام کم آبی، ساخت این کانال های پروتئینی چه تغییری می کند؟
3- در رابطه با مسیر سیمپلاستی به سؤالات مطرح شده پاسخ دهید.
الف) در این روش انتقال، آیا ورود آب و مواد محلول در آن به درون پروتوپلاست سلول های تار کشنده ضروری است یا خیر؟
ب) در مسیر سیمپلاستی:………
- آب و مواد معدنی محلول در آن با عبور از غشای پلاسمایی سلول، به سلول مجاور آن وارد می شوند.
- آب و مواد محلول در آن به واسطه ی پلاسمودسمها از پروتوپلاست یک سلول به سلول مجاور می روند.
- آب و مواد معدنی محلول در آن از فضاهای بین سلولی و نیز دیواره ی سلولی جابه جا می شوند.
ب) این مسیر از لایۀ ………….. شروع می شود و تا ………………. ادامه می یابد.
ت )در این مسیر، کانال ها و پمپ های پروتئینی غشای پلاسمایی، (نقش دارند – نقش ندارند).
4- در رابطه با درون پوست یا آندودرم به سؤالات زیر پاسخ دهید.
الف) لایه ی سلولی آندودرم، لایه ای …………….. (ضخیم – ظریف ) و شامل ………….. (یک لایه – چندین لایه) سلول است.
ب) سلول های درون پوست: …
الف)کاملا به یکدیگر چسبیده اند.
ب) فاصله ی فراوانی بین آنها وجود دارد.
پ) یک مورد از وظایف درون پوست را ذکر کنید.
5- در رابطه با مسیر آپوپلاستی به سؤالات زیر پاسخ دهید.
الف) جهت شروع این مسیر، آیا ورود آب و مواد محلول در آن به درون پروتوپلاست سلول های تار کشنده ضروری است یا خیر؟
ب)در مسیر آپوپلاستی : …
- حرکت آب و مواد محلول فقط از فضاهای بین سلولی انجام میشود.
- حرکت آب و مواد محلول فقط از طریق دیوارهی سلولی انجام میشود.
- حرکت آب و مواد محلول هم از فضاهای بین سلولی و هم از طریق دیوارهی سلولی انجام می شود.
پ) این مسیر از لایۀ ……………. شروع می شود و تا …………….. ادامه می یابد.
ت) پس از به پایان رسیدن مسیر آپوپلاستی، آب و مواد محلول در آن وارد مسیر ……………. می شوند.
6- شیوه های انتقال مواد در مسیرهای کوتاه در زیر روبه رو آورده شده است. جاهای خالی را با موارد داده شده کامل کنید.
«مسیر سیمپلاستی – مسیر عرض غشایی – مسیر آپوپلاستی»
7- با توجه به شکل به سؤالات زیر پاسخ دهید.
الف) مسیرهای مشخص شده با فلش مشکی و فلش رنگی هرکدام مربوط به کدام یک از انواع مسیرهای انتقال آب و مواد محلول در عرض ریشه است؟
ب) هر یک از موارد مشخص شده را نامگذاری نمایید.
پ) ورود آب و مواد محلول در آن به قسمت شمارهی (۹) چه نامیده می شود؟
ت) کدام یک مانع از انتقال آپوپلاستی از درون پوست به درون آوند چوبی می شود؟
(۹) جدول زیر را کامل کنید.
|
سلول معبر |
|
|
در ریشه وجود دارد یا ساقه یا برگ؟ |
…………. |
|
جزء سلولهای کدام یک از انواع سیستم های بافتی اصلی محسوب می شود؟ |
سیستم بافت زمینه ای |
|
سلولی مرده است یا زنده؟ |
…………. |
|
در اطراف خود نوار کاسپاری دارد یا خیر؟ |
…………. |
|
آیا می تواند آب و مواد محلول در آن را از خود عبور دهد یا خیر؟ |
…………. |
انتقال آب و مواد معدنی در مسیر های بلند(107-108)
درستی یا نادرستی موارد زیر را مشخص کنید.
(1) يون ها به طور مداوم از سلول های درون پوست و سلول های زنده درون استوانه آوندی به درون آوند چوبی انتشار می یابند.
(۲) فشار ریشه ای می تواند باعث حرکت شیرهای خام به نوک درختان بسیار بلند شود.
(3) عامل اصلی انتقال شیرهای خام، مکشی است که در اثر تعرق از سطح گیاه ایجاد می شود.
(۴) ستون آب درون آوندهای چوبی پیوسته است.
۵) بیشتر تبادل گازها و در نتیجه تعرق برگ ها از طریق عدسکها انجام می شود.
۶) روزنه های هوایی می توانند با باز و بسته شدن، مقدار تعرق را تنظیم کنند.
(۷) بعضی هورمون های گیاهی در تنظیم باز و بسته شدن روزنه ها نقش دارند.
جاهای خالی را با کلمه های مناسب کامل کنید.
(۱) تعرق، خروج آب به صورت ………….. از سطح ……………… (اندام های هوایی – ریشۀ) گیاهان است.
(۲) پتانسیل آب محیط اطراف برگها از پتانسیل آب فضاهای درون برگها ………………… (کمتر – بیشتر) است.
۳) پیوستگی ستون آب درون آوندهای چوبی به علت ویژگی های ………….. و ………………….. مولکولهای آب است.
۴) در اثر ویژگی های سلولهای نگهبان روزنه، به هنگام ………………………. (پلاسمولیز – تورژسانس)، این سلولها خمیدگی پیدا کرده و در نتیجه روزنه …………….. (بسته – باز می شود.
به پرسش های زیر پاسخ دهید.
(۱) در رابطه با انتقال آب و مواد معدنی در مسیرهای بلند به سؤالات زیر پاسخ دهید:
الف) جابه جایی مواد در مسیرهای طولانی توسط …………………. انجام می شود.
ب) چرا انتشار و انتشار تسهیل شده برای انتقال مواد در فواصل طولانی کارامد نیستند؟
(۲) الف) جریان توده ای را تعریف کنید.
ب) جریان توده ای در آوندهای چوبی تحت تأثیر چه عواملی قرار دارد؟
(۳) در زیر، مراحل ایجاد فشار ریشه ای در گیاهان به صورت مرتب آورده شده است. آن را کامل کنید.
الف پمپ کردن یون ها توسط سلولهای …………….. و سلولهای ………………. به درون آوندهای …………….. (چوبی – آبکش).
ب) ……………………….. (افزایش – کاهش مقدار یون ها درون آوندهای چوبی و در نتیجه ………………..(افزایش – کاهش پتانسیل آب درون آنها و ورود آب به درون آن ها.
پ)تجمع آب و یونها درون آوندهای چوبی ریشه و افزایش فشار درون آنها و ایجاد ………………………………. .
ت) هل دادن شیرۀ ……………………… (پرورده – خام) به سمت ……………………(بالا – پایین).
(۴) در شکل مقابل، حرکت شیرۀ خام تحت تأثیر مکش تعرقی و پتانسیل آب آورده شده است. با توجه به موارد داده شده، در جاهای خالی مورد مناسب را بنویسید.
الف) مکش تعرقی آب را از آوندهای چوبی ریشه به ساقه می کشد. شمارۀ ….
ب) آب از دیوارۀ سلولهای میان برگ تبخیر میشود.
پ) آب به درون استوانۀ آوندی وارد می شود.
ت) مکش تعرقی، آب را از رگبرگها به فضای بین سلولها می کشد.
ث) آب به محیط اطراف برگ منتشر می شود.
ج)مولکولهای آب، ستونی را از ریشه به برگ تشکیل میدهند.
چ) مکش تعرقی، ستون آب را از آوندهای چوبی ساقه به برگ می کشد.
(۵) با توجه به موارد داده شده در مقابل هر سؤال، جدول زیر را کامل کنید.
| فشار ریشه ای | تعرق | |
| آیا در ایجاد جریان تودهای مؤثر است؟ (بله یا خیر) | ……….. | ……….. |
| نقش آن در انتقال و جابه جایی شیره ی خام چیست؟ (کشیده شدن از بالا یا هل دادن از پایین) | ……….. | ……….. |
| تأثیر نقش آن در صعود شیره ی خام چقدر است؟ (زیاد یا کم) | ……….. | ……….. |
| در بهترین حالت، چه قدر می تواند شیرهی خام را جابه جا کند؟ (چند متر یا بیش از صد متر) | ……….. | ……….. |
(6)تعرق در گیاهان در چه بخشهایی انجام می شود؟
(۷) جدول زیر را کامل کنید.
|
ساختار خاص سلول های نگهبان روزنه |
|||
|
تفاوت ضخامت دیوارۀ پشتی و شکمی |
|||
|
احاطۀ سلول های نگهبان روزنه هم چون کمربند |
مقایسۀ ضخامت (>يا = يا<) : دیوارۀ پشتی( )دیوارۀ شکمی |
||
|
به هنگام تورژسانس سلول |
-افزایش طول صورت ….(می گیرد – نمی گیرد) – گسترش عرضی صورت ——- (میگیرد – نمی گیرد |
به هنگام تورژسانس سلول |
مقایسه میزان انبساط (>يا = يا<): دیوارۀ پشتی ( ) دیوارۀ شکمی |
(۸) مراحل بازشدن منفذ روزنه به صورت مرتب در زیر آورده شده است. آن را کامل کنید.
الف) تحریک انباشت …………………. (فعال – غیرفعال) بعضی یونها (مانند ……………. و ……………. ) و …………در سلول نگهبان روزنه تحت تأثیر عوامل محیطی و درونی .
ب)…………….(کاهش – افزایش) پتانسیل آب درون سلولهای نگبان روزنه.
پ) با ورود آب از سلول های …………………… (مجاور سلول نگهبان – کوتیکولی) به درون سلول های نگهبان روزنه.
ت ) ……………..(پلاسمولیز – تورژسانس) سلول های نگهبان و بازشدن منفذ روزنه (به دلیل ساختار خاص سلول های نگهبان روزنه).
(۹)الف) جدول زیر کامل کنید.
| وضعیت روزنه (باز یا بسته) | وضعیت سلول های نگهبان (تور ژسانس یا پلاسمولیز) | |
 | ||
 |
ب) دیوارۀ پشتی و دیوارۀ شکمی سلول های نگهبان روزنه را در شکل زیر نشان دهید.
عوامل موثر در باز و بسته شدن روزنه ها
درستی یا نادرستی موارد زیر را مشخص کنید.
(1) کاهش تعداد روزنه ها و برگ ها و افزایش سطح برگ ها، از جمله سازگاری های گیاهان برای زندگی در محیط های خشک محسوب میشود.
(2) شرایط محیطی ایجاد کننده تعریق متفاوت از شرایط ایجاد شبنم است.
(3) برای تعیین سرعت و ترکیب شيره پرورده می توان از شته ها استفاده کرد.
(4) حرکت شیره پرورده برخلاف شیره خام، از طریق سیتوپلاسم سلول های زنده آبکشی و از سلولی به سلول دیگر انجام می شود.
(۵) یک گیاه شناس آلمانی به نام ارنست مونش، الگوی جریان فشاری را برای جابه جایی شیره پرورده ارائه داده است.
(۶) با افزایش مقدار مواد آلی در سلولهای غربالی، فشار اسمزی آنها کاهش پیدا می کند.
(۷) مواد آلی در گیاهان، به صورت تنظیم شده تولید و مصرف می شوند.
(8) بعضی هورمون های گیاهی در تنظیم باز و بسته شدن روزنه ها نقش دارند.
جاهای خالی را با کلمه های مناسب کامل کنید.
(۱) ………….. (افزایش – کاهش) مقدار نور و دما و…………… (افزایش – کاهش) 2CO ، تا حدی معین، می تواند باعث باز شدن روزنه ها در گیاهان شود.
(2) تعریق نشانه ……………… است.
(۳) تعریق از سطح ساختارهای ویژه ای به نام ………………….. انجام می شود که در ……………. یا ……………. برگهای بعضی گیاهان علفی قرار دارند.
(4) ……………………… از مهم ترین محل های منبع هستند.
(5) برای تعیین سرعت و ترکیب شيره پرورده می توان از ……………………. (مورچه ها – شته ها) استفاده کرد.
(۶) حرکت شیره پرورده به روش جریان …………………………. انجام می شود.
(7) در اثر ویژگی های سلول های نگهبان روزنه، به هنگام ………………………. (پلاسمولیز – تورژسانس)، این سلول ها خمیدگی پیدا کرده و در نتیجه روزنه …………….. (بسته – باز) می شود.
به پرسش های زیر پاسخ دهید.
(1) جدول زیر را تکمیل نمایید.
|
عوامل مؤثر بر باز و بسته شدن روزنه ها |
|
|
عوامل محیطی |
عوامل درونی گیاه |
|
مهم ترین آنها شامل تغییرات مقدار نور…………، ……….و …………. |
مهم ترین آنها شامل ……………. و …………….. |
(۲) سه مورد از سازگاری های گیاهان برای زندگی در محیط های خشک را ذکر کنید.
(۳) الف) تعریق را تعریف کنید.
ب) شرایط محیطی ایجاد کننده تعریق را بیان کنید. (۲ مورد)
جدول زیر را کامل کنید.
| تعرق | تعریق | |
| کدام یک در ایجاد جریان توده ای مؤثر است؟ | ||
| کدام یک نشانه فشار ریشه ای است؟ | ||
| خروج آب در آن به چه صورت است؟ (مایع یا بخار) | ||
| از طریق چه روزنه هایی انجام می شود؟ |
(۵) شکل زیر نشان دهندۀ پدیدۀ ……………………. (تعریق – شبنم) در گیاهان است.
(6)جدول زیر را کامل کنید.
|
محل منبع |
محل مصرف |
|
|
تعریف |
بخشی که ترکیبات آلی مورد نیاز بخش های دیگر را تأمین می کند. |
|
|
وضعیت بخش های ذخیره کنندۀ مواد آلی |
به هنگام ……….. محل منبعه |
به هنگام ………. محل مصرفه |
|
تعریف جابه جایی (زیر درست خط بکشید) |
1- حرکت از محل منبع به محل مصرف 2- حرکت از محل منبع به محل مصرف |
|
|
وضعیت تعداد در زمان های گلدهی یا تولید میوه |
محل منبع ( )محل مصرف ( < یا > یا =) |
|
(۷) با توجه به شکل مقابل به سؤالات زیر پاسخ دهید.
الف) این جانور می تواند خرطوم خود را به درون کدام یک از آوندهای گیاه وارد کند؟
ب) پس از بی حس کردن جانور و قطع خرطوم آن و بررسی و جمع آوری مایع تراوش شده از خرطوم های بریده شده، چه چیزی را می توان تعیین کرد؟
(8) در جدول زیر مقایسه ای بین حرکت شیرۀ خام و شیرۀ پرورده انجام شده است. آن را کامل کنید.
|
حرکت شیرهای خام |
حرکت شیرۀ پرورده |
|
|
توسط چه سلول هایی انجام می شود؟ |
تراکئیدها و عناصر |
عناصر |
|
سلول هایی که در انجام آن نقش دارند، مرده هستند یا زنده؟ |
……………… |
……………… |
|
آیا این سلو لها دیواره عرضی دارند یا خیر؟ |
……………… |
……………… |
|
این حرکت در کدام جهت انجام می شود؟ |
……………… |
……………… |
|
سرعت حرکت |
شیرۀ خام ( ) شیره ی پرورده(< یا > یا =) |
|
|
پیچیدگی حرکت |
شیرۀ خام ( )شیره ی پرورده ( < یا > یا =) |
|
دانلود فایل pdf با پاسخ
توجه ویژه : اگر با سوال و جواب بهتر یاد می گیرید ، می توانید جزوه های فصل به فصل پرسش و پاسخ زیست شناسی (1) را از سایت ژن پو دریافت و مطالعه کنید.
برای دانلود جزوه های سوال و جواب از سایت ژن پو کلیک کنید.
