در این فصل و فصل آینده با گیاهان و ساختار شان آشنا خواهید شد. ابتدا در این فصل با یاخته و بافت های گیاهی آشنا شوید.
توجه : برای دانلود فایل کامل همراه با پاسخ بصورت pdf به انتهای صفحه بروید.
از یاخته تا گیاه(79-81)
درستی یا نادرستی موارد زیر را مشخص کنید.
(۱) پروتوپلاست در واقع همان سیتوپلاسم سلولهای گیاهی است که توسط دیوارۀ سلولی احاطه شده است.
(۲) همراه با رشد پروتوپلاست و اضافه شدن ترکیبات سازندۀ دیواره، اندازۀ دیواره نیز افزایش می یابد.
(۳) دیوارۀ یک سلول گیاهی، در همۀ نقاط ضخامت یکسانی دارد.
(۴) ترکیب شیمیایی دیوارۀ سلول ها، متناسب با وظیفه ای که انجام می دهند، متفاوت است.
(۵) چوب موجود در دیوارۀ آوندهای چوبی توسط پروتوپلاست خود این سلول ها ساخته شده و به ساختار دیوارۀ یاخته ای افزوده می شود.
جاهای خالی را با کلمه های مناسب کامل کنید.
(۱) واژۀ سلول، نخستین بار با مشاهدۀ ………………. زیر میکروسکوپ توسط رابرت هوک وارد زیست شناسی شد که متشکل از سلولهای……………..( زنده – مرده) است.
(۲) در تقسیم سلول گیاهی، بعد از تقسیم هسته لایه ای به نام…………………. تشکیل می شود که متشکل از ……………….. است و سیتوپلاسم را دو بخش می کند.
(3) کانال های سیتوپلاسمی که در ساختار دیوارۀ سلول های گیاهی یافت می شوند و از سلولی به سلول دیگر کشیده شده اند،…………. نام دارد.
(4) …………………….. ، ………………………، …………………………کوتینی شدن و چوب پنبه ای شدن از جمله تغییرات ترکیب شیمیایی دیوارۀ سلولهای گیاهی است.
(5) در ساختار دیوارۀ آوندهای چوبی ماده ای به نام …………………… وجود دارد.
به پرسش های زیر پاسخ دهید.
(1) دیوارۀ سلول های گیاهی چه وظایف و نقشی را بر عهده دارد؟ (۳ مورد ذکر شود)
(2)در شکل مقابل یک یاختۀگیاهی و اجزای مختلف آن نشان داده شده است.
الف) قسمتهای مشخص شده را نام گذاری نمایید.
1- …………………..2- …………
3- ………….4- ………….
.5- …………..6- ……………..
ب) کدام یک از قسمت های مشخص شده، در سلول های جانوری یافت نمی شود؟
پ)پروتوپلاست، کدام یک از قسمت ها را شامل نمی شود؟
(۳) شكل زیر تشکیل ……………………………….. در سلول های گیاهی را نشان میدهد.
(۴) کدام قابلیت دیواره نخستین سبب شده است که مانعی برای رشد پروتوپلاست نشود؟
(5) الف) در شکل زیر تصویر میکروسکوپ الکترونی از پلاسمودسم ها آورده شده است. هریک از موارد داده شده را در جای مناسب و تصویر قرار دهید.
«تیغه میانی-لان – دیواره نخستین- دیوارۀ پسین»
ب) نقش پلاسمودسم ها در ساختار دیوارۀ سلول های گیاهی چیست؟
(6) شکل زیر چگونگی تشکیل دیواره ای سلولی و قسمت های مختلف تشکیل دهندۀ آن را در دو سلول مجاور گیاهی نشان میدهد.
الف) قسمت های مشخص شده را نام گذاری کنید.
1- …………………….2- …………………….3- …………………….4- ……………………. 5- ………
ب ) قسمت شمارۀ (3) از چه ماده ای تشکیل شده است؟
پ) تشکیل قسمت های شماره (1) و (2)، فاصلۀ تیغۀ میانی از پروتوپلاست سلول (الف) چه تغییری می کند؟
ت) جنس قسمت شماره (4) چیست؟
ث) میان سلول (الف) و (ب)، حداقل و حداکثر چند لایه دیواره ممکن است وجود داشته باشد؟
(۷) چرا استحکام و تراکم دیوارۀ پسین از نخستین بیشتر است؟
(۸) در مقابل هر یک از سؤالات مطرح شده در جدول، یکی از موارد زیر را قرار دهید.
(دیوارۀ نخستین – غشای پلاسمایی – تیغۀ میانی – دیوارۀ پسین) –
| کدام یک دارای نفوذپذیری انتخابی است؟ | ………… |
| کدام یک نسبت به سایرین داخلی تر قرار می گیرد؟ | ………….. |
| کدام یک در همۀ سلول های گیاهی زنده وجود ندارد؟ | ……………. |
| ضخامت کدام یک نسبت به سایرین بیشتر است؟ | ……………… |
| کدام لایۀ بین دو سلول مجاور یکدیگر مشترک است؟ | ………… |
| کدام یک جزء پروتوپلاست محسوب می شود؟ | …………. |
| با تکمیل کدام یک، رشد سلول متوقف می شود؟ | ……….. |
| کدام لایۀ دیواره به غشای پلاسمایی متصل است؟ | ………… |
| یک سلول گیاهی مرده فاقد کدام یک است؟ | ………… |
| استحکام و تراکم کدام لایۀ دیواره نسبت به بقیه بیشتر است؟ | ………….. |
| کدام لایۀ دیوارۀ ضخامت کمتری دارد؟ | ……………. |
| در میان لایه های دیواره، کدام یک از همه جوان تر است؟ | …………….. |
| در میان لایه های دیواره، کدام یک فاقد رشته های سلولزی است؟ | ……………… |
| کدام یک از قسمت های دیواره، دارای چندین لایه است؟ | ………………. |
| کدام یک نسبت به سایرین به هستۀ سلول نزدیک تر است؟ | …………….. |
| در میان لایه های دیواره، مسن ترین لایه کدام است؟ | ………………… |
| کدام لایه مانند چسب عمل می کند و دو سلول را در کنار یکدیگر نگه می دارد؟ | ………………. |
واکوئل محلی برای ذخیرۀ مواد(82-83)
درستی یا نادرستی موارد زیر را مشخص کنید.
(1) آب می تواند از غشای پروتوپلاست و واکوئل سلول گیاهی، آزادانه و با صرف انرژی جابه جا شود.
(۲) اگر یک سلول گیاهی طولانی مدت در آب قرار بگیرد، با ورود آب به درون سلول، واکوئل ها حجیم و پر آب می شوند و دیوارۀ سلولی در برابر این فشار پاره می شود.
(۳) حالت پژمردگی یا پلاسمولیز هنگامی اتفاق می افتد که به هر علتی، آب موجود در محیط سلول گیاهی کم باشد.
(۴) در پلاسمولیز طولانی مدت، با آبیاری فراوان می توانیم حالت پژمردگی را رفع کنیم.
(5) رنگ آنتوسیانین در pH های متفاوت، تغییر می کند.
(۶) گلوتن موجود در بذر گندم و جو، به هنگام رویش بذر برای رشد و نمو رویان به مصرف میرسد.
جاهای خالی را با کلمه های مناسب کامل کنید.
(1) شیرۀ واکوئلی ترکیبی از ——– و مواد دیگر است.
(2) وضعیتی که واکوئل سلول های گیاهی حجیم و پر از آب است و پروتوپلاست به دیوارهای سلولی چسبیده و به آن فشار می آورد، اصطلاحا ……………. نام دارد.
(۳) حالت ——— سلولها در بافت های گیاهی سبب می شود که اندام های غیر چوبی و گیاهان علفی استوار بمانند.
(۴) به هنگام قراردادن سلولهای گیاهی در آب خالص، جهت کلی ورود آب، از …………………… (محیط به درون سلول – درون سلول به محیط) است.
(۵) وزن و اندازۀ بافت گیاهی در نتیجۀ تورژسانس و پلاسمولیز، تغییر ……………….. (نمی کند – میکند).
به پرسش های زیر پاسخ دهید.
(۱) غشای اندامک واکوئل چه نقشی را بر عهده دارد؟
(۲) چگونه با آبیاری، یک گیاه پژمرده شاداب می شود؟
(3) شکل زیر سلول هایی را در بذر گندم نشان میدهد که پروتئین ………………..در ادامک ……………… آنها ذخیره شده است.
(4) کدام یک از تصاویر میکروسکوپی زیر، سلول گیاهی را در وضعیت پلاسمولیز نشان می دهد؟
(۵) با توجه به شکل های زیر، جاهای خالی را تکمیل نمایید.
| مقدار (تراکم) آب | فشار اسمزی | جهت کلی حرکت آب | وضعیت سلول | |
 | بیرون درون (> یا< یا =) | بیرون درون (> یا< یا =) | ……………… | ……………. |
 | بیرون درون (> یا< یا =) | بیرون درون (> یا< یا =) | ……………. | ……………….. |
رنگ ها در گیاهان(83-85)
درستی یا نادرستی موارد زیر را مشخص کنید.
(1) رنگ زرد یا نارنجی ریشۀ هویج و رنگ قرمز میوۀ گوجه فرنگی مربوط به ترکیبات رنگی در واکوئل ها است.
(۲) ذخیرۀ پروتئینی موجود در آمیلوپلاست های سیب زمینی به هنگام رویش جوانه های روی این گیاه، به مصرف رشد جوانه ها و تشکیل پایه های جدید از سیب زمینی می رسد.
( 3 ) ساختار کلروپلاست گیاهان در طول عمر خود، هیچ گاه تغییر نمی کند.
(۴) گیاهی بودن یک ترکیب به معنای بی ضرر بودن آن است.
(۵) شیرابه ها ترکیبات متفاوتی دارند.
جاهای خالی را با کلمه های مناسب کامل کنید.
(1) برگ بعضی گیاهان بخش های غیر سبز دارد که کاهش نور در این گیاهان، سبب …………..(کاهش – افزایش) مساحت بخش های سبز میشود.
(۲) رنگ زرد گلبرگ ها به دلیل وجود ……………. و رنگ قرمز گوجه فرنگی به دلیل وجود ………….. در اندامک سلول های آنهاست.
(3) نقش ترکیبات ………………………………..دفاع از گیاهان در برابر گیاه خواران است.
(4)آلكالوئيدها در ساختن داروهایی مانند …………………. و …………….. داروهای ضد سرطان کاربرد دارند.
(۵) ریشۀ گیاه ……………………………..در رنگ آمیزی سنتی الیاف به کار میرود.
(6) لاستیک برای اولین بار از …………………………….. نوعی درخت ساخته شد.
به پرسش های زیر پاسخ دهید.
(1) مواد آنتی اکسیدان در کدام یک از اندامک های سلول گیاهی یافت می شوند؟
(۲) علت هر یک از موارد زیر را به طور خلاصه بیان کنید.
الف) گیاهان، سبز دیده میشوند:
ب) مصرف گوجه فرنگی در پیشگیری از سرطان پروستات نقش دارد:
(۳ ) دو نمونه از گیاهانی را که از ترکیبات معطر آنها در صنعت عطرسازی و داروسازی استفاده می شود، نام ببرید.
(4) در فصل پاییز، ساختار کلروپلاست و مقدار هر یک از مواد ذخیره شده در آن چه تغییری می کند؟
(۵ جدول زیر را کامل کنید.
| نام اندامک | درون آن چه موادی ذخیره می شود؟ | حاوی مواد آنتی اکسیدان است یا خیر؟ | |
 | |||
 | کلروپلاست | ||
 |
(6) شیرابه چیست؟
(۷) شیرابۀ خارج شده از هریک از گیاهان زیر، شامل چه ترکیباتی است؟
سامانه بافت گیاهان (86-87)
درستی یا نادرستی موارد زیر را مشخص کنید.
هر یک از سامانه های بافتی در گیاهان، از بافت ها و سلول های گوناگونی تشکیل شده است و عملکرد خاصی دارد.
پوستک دارای سلول هایی است که روی سطح بیرونی روپوست قرار گرفته اند و نسبت به آب نفوذناپذیر است.
(3)سلول نگهبان روزنه برخلاف سلولهای دیگر رو پوست، دارای اندامک کلروپلاست و رنگیزۀ سبزینه است.
(4)در ساختار روپوست ریشۀ یک گیاه آوندی، پوستک و سلول نگهبان روزنه و کرک وجود ندارد.
(5) کرک ها فاقد ساختار سلولی بوده، بعضی از آنها دارای ترکیبات معطر یا ترکیبات دیگر هستند.
جاهای خالی را با کلمه های مناسب کامل کنید.
سیستم بافت ………………………….به سراسر اندام های گیاه را می پوشاند.
(2)لایه ای که روی سطح ……………………. (بیرونی – درونی) سلول های روپوست قرار دارد، …………….نامیده میشود که از جنس …… است.
………………………………….با بازتاب نور خورشید، در جلوگیری از افزایش دمای برگ نقش دارد.
دیوارۀ نخستین نازک که جویی نشده است، ویژگی سلول های بافت ………………… است.
به پرسش های زیر پاسخ دهید.
(1)الف) در شکل زیر، ۳ سامانۀ بافتی در یک گیاه آوندی نشان داده شده است. در جاهای خالی مشخص شده، نام سامانۀ بافتی مناسب را بنویسید.
ب) سلول مشخص شده با شمارۀ (۱)،
نوعی سلول ………………… (تمایزنیافته – تمایزیافته) ریشه های………….. ( جوان – مسن) به شمار می رود.
پ) قسمت مشخص شده با شمارۀ (۲)، …………………. نام دارد.
(2) سامانۀ بافت پوششی در گیاهان، چه وظایف و نقشی را بر عهده دارد؟ (۲ مورد را ذکر کنید)
(۳) در رابطه با سیستم بافت پوششی در گیاهان آونددار، به سؤالات زیر پاسخ دهید.
الف) نقش و عملکرد این سیستم، با عملکرد کدام یک از اندام های بدن جانوران مشابه است؟
ب)این سیستم در اندام های جوان گیاهان چه نامیده می شود؟
پ) در اندام های مسن گیاه، این سیستم چه نامیده می شود؟
(۴) با توجه به شکل، به سؤالات مقابل پاسخ دهید.
الف)شكل بالا، ……………………. را در برگ های ……………. (جوان – مسن) نشان میدهد که معمولا از ………….. ( یک لایه – چند لایه) سلول تشکیل شده است.
ب) قسمت مشخص شده با شمارۀ (3) ………………. است که توسط سلول های( شماره ۱ – شماره۲) ساخته و ترشح می شود.
پ) قسمت مشخص شده با شمارۀ (3) در کدام یک از اندام های گیاهی وجود ندارد؟
(۵) الف)شكل زیر، سلول های …………. را در………………… (ریشه – اندام های هوایی) یک گیاه آوندی نشان میدهد.
ب)این سلول ها، از تمایز سلول های …………………. (روپوستی – پارانشیمی) به وجود می آیند.
پ) آیا این سلول ها دارای توانایی انجام فتوسنتز هستند؟
ت) این سلول های چه وظیفه ای را بر عهده دارند؟
(۶)الف) در شکل زیر انواعی از سلول های تمایزیافتۀ روپوستی نشان داده شده است. جاهای خالی را پر کنید.
ب) کدام یک از افزایش دمای برگ ها جلوگیری می کند؟ چگونه این وظیفه را انجام می دهد؟
(7)در رابطه با سیستم بافت زمینه ای در گیاهان آونددار، به سؤالات زیر پاسخ دهید.
ب) این سیستم از چه نوع بافت هایی تشکیل شده است؟
ب) رایج ترین بافتی که در این سیستم وجود دارد، چیست؟
پ)این سیستم، فضای بین …………… و ……………… را پر می کند.
ت) این سیستم، در مجاورت ………………… (خارجی – داخلی) سیستم بافت پوششی قرار گرفته است. .
ث)کدام مقایسه در رابطه با اندازۀ ضخامت سیستم بافت پوششی و سیستم بافت زمینه ای به درستی بیان شده است؟
سیستم بافت پوششی > سیستم بافت زمینه ای
سیستم بافت زمینه ای > سیستم بافت پوششی
ج) در یک گیاه نهان دانه، ضخامت این سیستم در:
- ریشه بیشتر از ساقه است.
- در ساقه بیشتر از ریشه است.
(8) شکل زیر، سلول ……………………………را با دیوارۀ نازک را نشان می دهد.
(۹) در جدول زیر دو نوع از سلول های فتوسنتز کنندۀ گیاهان آورده شده است. آن را تکمیل کنید.
| سلول نگهبان روزنه | سلول پارانشیم فتوسنتز کننده | |
| متعلق به کدام سیستم بافتی اصلی است؟ | ||
| متعلق به کدام بافت گیاهی است؟ | بافت رو پوست | بافت پارانشیم |
| سلولی تمایزیافته است یا تمایزنیافته؟ | تمایزیافته | |
| نسبت به آب نفوذپذیر است یا خیر؟ | نفوذپذیر | |
| در اندام های هوایی گیاه دیده میشود یا در ریشه؟ | ||
| جنس دیواره سلولی آن چیست؟ | ||
| دارای چه نوع رنگیزه هایی است؟ | ||
| پروتوپلاست آن زنده و فعال است یا مرده و غیرفعال؟ |
سامانۀ بافت زمینه ای(87-89)
درستی یا نادرستی موارد زیر رامشخص کنید.
(1) سلول های کلانشیم می توانند فتوسنتز کنند.
(2) چوبی شدن دیواره اغلب سبب مرگ پروتوپلاست سلول می شود.
(3) سلول های اسکلرانشیمی به سبب داشتن دیوارۀ پسین ضخیم و چوبی سبب استحکام اندام می شوند.
(۴) لیگنین در دیواره آوندهای چوبی به یک شکل و آرایش قرار می گیرد.
(5) آوندهای آبکش از سلول هایی تشکیل شده است که سیتوپلاسم آنها از بین رفته است.
جاهای خالی را با کلمه های مناسب کامل کنید.
(۱) سلول های اسکلرانشیمی، دیواره…………………… (نخستین – پسین) ضخیمی دارند که ………………….. (چوبی – سیلیسی) شده است.
(۲) بعضی از آوندهای چوبی از به دنبال هم قرار گرفتن سلول های دوکی شکل دراز به نام ……………….. (عنصر آوندی – تراکئید) تشکیل شده اند.
(۳) دیواره نخستین سلول های آوند آبکش …………………..(لیگنینی – سلولزی) است.
(۴) سلول هایی که در کنار آوندهای آبکش ……………………….. (نهاندانگان – بازدانگان) قرار دارند و به ترابری شیرۀ…………………….. (خام – پرورده) کمک می کنند، ………….. نام دارند.
(۵) در سیستم بافت آوندی، سلول های …………………… (پارانشیمی – کلانشیمی) نیز وجود دارد.
به پرسش های زیر پاسخ دهید.
1- در جدول زیر میان سلول های انواع بافت های تشکیل دهندۀ سیستم بافت زمینه ای مقایسه انجام شده است. آن را کامل کنید.
| سلوهای پارانشیمی | سلول های کلانشیمی | سلولهای اسکلرانشیمی | |
| ضخامت دیواره نخستین | …………………… | ………………… | ……………….. |
| آیا دیواره پسین دارند؟ | ………………. | ……………………. | ………………. |
| جنس دیوارۀ سلولی | ………………….. | ………………. | ……………………. |
| پروتوپلاست آنها زنده است یا مرده؟ | …………… | ……………. | اغلب مرده |
| کارها و وظایف | ذخیره مواد و انجام …. | …….و ……اندام گیاهی | ………. اندام گیاهی |
| آیا نسبت به آب نفوذپذیرند یا خیر؟ | ………………… | ………………….. | ………………….. |
2- شکل مقابل، سلول ………….. را نشان می دهد که دارای دیوارۀ ………. است.
1- کلانشیمی – نخستین ضخیم 2- اسکلرانشیم – پسین ضخیم و چوبی شده 3- پارانشیمی – نازک سلولزی
3- در رابطه با سیستم بافت آوندی در گیاهان آونددار، به سؤالات زیر پاسخ دهید.
الف) این سیستم چه وظیفه ای را در گیاه بر عهده دارد؟
ب) این سیستم دارای چه نوع بافت هایی است؟
پ) اصلی ترین سلول های این سیستم، سلول هایی هستند که در تشکیل …………….. نقش دارند.
(۴) در جدول زیر میان بافت آوند چوبی و آبکش مقایسه انجام شده است. آن را کامل کنید.
|
سامانۀ بافت آوندی |
||||||
|
از چه بافت ها و سلول هایی تشکیل شده است؟ |
بافت آوند چوبی |
بافت آوند آبکش |
سایر سلول ها |
|||
|
سلول |
سلول آوند آبکش سلول |
|
سلول پارانشیمی |
|
||
|
دیواره عرضی از بین رفته با وجود دارد؟ |
||||||
|
جنس دیواره سلولی در آن چیست؟ |
سلولزی |
چوبی |
||||
|
سلولی زنده است یا مرده؟ |
||||||
|
هسته دارد یا ندارد؟ |
دارد |
|||||
|
سیتوپلاسم در آن از بین رفته با وجود دارد؟ |
وجود دارد |
|||||
|
چه نقشی بر عهده دارد؟ |
جابه جایی شیرۀ خام |
نقش ذخیره ای |
||||
(۵) کدام یک از شکل های زیر سلول اسکلرئيد، را به درستی نشان می دهد؟
(6)کدام یک به ترتیب، شکل «تراکئید»، «آوند آبکش» و «عنصر آوندی» را به درستی نشان می دهد؟
(۷) با توجه به شکل زیر به سؤالات زیر پاسخ دهید.
الف) قسمت های مشخص شده را نام گذاری نمایید.
1) ………………… 2) …………………. 3) …………………….. 4) ……………………….
ب) به ترتیب، کدام یک از این سلول ها در ترابری «شیرۀ خام» و کدام یک در ترابری «شیرۀپرورده» نقش دارند؟
1) 2و4 -3 2)1و2-3 3)3و4-2 4)2و3-1
پ) از کدام یک در تولید طناب و پارچه استفاده می کنند؟
1) 1 2)3 3)4 4)2
ت)سلول های همراه در مجاورت کدام یک قرار دارند و به آن سلول در انجام وظیفه اش کمک می کنند؟
1)2 2)4 3)1 4)3
ث) دیوارۀ عرضی در شماره (۱) صفحۀ …………………. دارد.
ج)کدام یک دارای سیتوپلاسمی است که در آن هسته وجود ندارد؟
1)2 2)2و3و4 3)1 4)1و2و3و4
گفتار3 ساختار گیاهان(90-92)
درستی یا نادرستی موارد زیر را مشخص کنید.
(1) پیکر گیاهان آوندی از سه نوع سیستم بافتی ساخته شده که منشأ آنها، سلول های مریستمی است.
(۲) سلول های سطح درونی کلاهک به طور مداوم می ریزند و با سلول های جدید جانشین می شوند.
(۳) رشد جوانه ها به افزایش طول ساقه، ایجاد شاخه ها و برگ های جدید می انجامد.
(۴) در برش عرضی ساقۀ گیاهان دولپه ای، بافت آوند آبکش در سمت داخل بافت آوند چوبی قرار گرفته است.
جاهای خالی را با کلمه های مناسب کامل کنید.
(1) جوانه ها مجموعه ای از …………………… و ……………………….هستند که بر اساس محل قرارگیری به دو گروه …………………….. و ………………………..تقسیم می شوند.
(۲) ………………… محلی است که برگ به ساقه یا شاخه متصل است و به مریستمی که در فاصلۀ بین آنها قرار می گیرد، مریستم ………………. می گویند.
(۳) در ساقۀ گیاهان دولپه ای، ضخامت بافت آوند آبکش نسبت به بافت آوند چوبی…………….. (بیشتر -کمتر) است.
(۴) فاصلۀ میان دستجات آوندی تا روپوست، در ریشۀ گیاهان تک لپه ای نسبت به ریشه گیاهان دولپه ای ………………. (بیشتر به کمتر) است.
به پرسش های زیر پاسخ دهید.
(۱) در رابطه با مریستم های نخستین به سؤالات زیر پاسخ دهید.
الف: انواع مریستم های نخستین را نام ببرید.
ب: از چه سلول هایی تشکیل شده است؟
پ: محل قرارگیری هر یک از انواع مریستم های نخستین کجاست؟
ت: کدام یک از انواع آن با بخش انگشتانه مانندی به نام کلاهک پوشیده می شود؟
ث:نتیجۀ فعالیت مریستم های نخستین در یک گیاه چیست؟ (۱ مورد ذکر شود.)
(2) با توجه به شکل مقابل، به سؤالات زیر پاسخ دهید.
الف: قسمت های مشخص شده را نام گذاری نمایید.
1) بافت………………….. در حال تشکیل 2) بافت ……………. در حال تشکیل
3) بافت ………………… در حال تشکیل 4)……………… 5) …………..
ب: شمارۀ مناسب را در هر قسمت انتخاب کنید.
|
شمارۀ (۴) از سلول هایی تشکیل شده است که …………………. |
1- دائما تقسیم می شوند و مجموعه سلول های مورد نیاز برای ساختن سامانه های بافتی را تولید می کنند. 2-توانایی تکثیر و تقسیم سلولی زیادی ندارند و به هنگام زخمی شدن گیاه، تقسیم میشوند. |
|
1- فاقد هسته اند و بیشترین فضای درون سیتوپلاسم آنها توسط اندامک واکوئل اشغال شده است. 2-دارای هسته درشتی هستند که در مرکز سلول قرار گرفته است. |
|
|
1- به صورت فشرده به یکدیگر قرار گرفته اند. 2-با فواصل زیاد از یکدیگر قرار گرفته اند. |
پ: سلول های موجود در قسمت شماره (۵) چه وظایفی را بر عهده دارند؟ (۱ مورد ذکر شود)
(۳) در شکل زیر رو موارد زیر را در جای مناسب خود قرار دهید.
(گره – جوانۀ انتهایی – میان گره – جوانۀ جانبی – دمبرگ – پهنک برگ،)
(۴) از شکل های زیر کدام یک مریستم نخستین ساقه را نشان میدهد؟
(۵) در شکل های زیر کدام یک به ترتیب مقطع ریشه گیاه دولپه ای، ساقۀ گیاه تک لپه ای، ریشه گیاه تک لپه ای و ساقه گیاه دولپه ای را نشان می دهد؟
(۶) شماره هر مورد در ستون الف جدول را روبروی مورد مناسب آن در ستون ب جدول بنویسید.
|
الف |
ب |
شماره |
|
(1) ریشۀ گیاه دولپه ای (2) ساقۀ گیاه تک لپه ای (3) ساقه گیاه دولپه ای (4) ریشه گیاه تک لپه ای |
به صورت منظم و روی یک دایره در محیط |
………….. |
|
به صورت ستارهای شکل |
……………. |
|
|
به صورت پراکنده و تراکم در محیط بیشتر از مرکز |
……………. |
|
|
به صورت منظم و روی یک دایره در مرکز |
……………. |
|
|
نحوۀ قرار گیری دستجات آوندی |
…………… |
(7) در مقابل هر یک از سؤالات مطرح شده در جدول زیر، مورد مناسب را از موارد داده شده انتخاب نمایید و بنویسید.
(ریشۀ تک لپه – ساقۀ تک لپه – ساقۀ دولپه – ریشۀ تک لپه،)
| در ساختار کدام یک بافت آوند چوبی در مرکز استوانۀ آوندی قرار گرفته است؟ | …………… |
| انشعابات ریشه در کدام یک بیشتر است؟ | …………… |
| در ساختار کدام ساقه، مغز ساقه وجود دارد؟ | …………… |
| در ساختار استوانۀ آوندی کدام یک، دستجات بافت چوبی به صورت دایرهای دورتادور دستجات بافت آبکش قرار دارد؟ | …………… |
| کدام یک دارای پوستک در ساختار خود هستند؟ | …………… |
| در کدام یک ریشه در عمق بیشتری از خاک نفوذ می کند؟ | …………… |
| سلول های تار کشنده در ساختار کدام یک یافت میشود؟ | …………… |
| در ساختار کدام ریشه، مغز ریشه وجود دارد؟ | …………… |
مریستم های پسین (92-95)
درستی یا نادرستی موارد زیر را مشخص کنید.
(۱) مریستم های پسین بعد از مریستم های نخستین عمل می کنند.
(۲ ) مقدار بافت آوند آبکشی که توسط کامبیوم آوندساز تولید می شود، به مراتب از مقدار بافت آوند چوبی بیشتر است.
(3) بافت چوب پنبه، بافت مرده ای محسوب می شود.
(4) پریدرم به علت داشتن سلول های چوب پنبه ای، نسبت به گازها نفوذناپذیر است.
(۵) بافت های زیرین پریدرم، مرده اند.
(۶) با کندن پوست درخت، کامبیوم آوندساز در معرض آسیب های محیطی قرار می گیرد.
جاهای خالی را با کلمه های مناسب کامل کنید.
(1)کامبیوم چوب پنبه ساز و سلولهایی که می سازد، در مجموع …………………………… را تشکیل میدهند که در اندام های مسن، جانشین ……………………….. می شود.
(۲) خارجی ترین لایۀ پوست درخت، ……………………………. (کامبیوم چوب پنبه ساز – بافت چوب پنبه ای ) و داخلی ترین لایۀ آن ………………………. (كامبيوم آوندساز – بافت آبکش پسین) است.
(3) بعضی گیاهان در مناطق گرم و خشک، در اندامک ……………………………..خود ترکیب های جاذب آب از جنس ……………………………………. (پروتئین – پلی ساکارید) دارند. که سبب ذخیرۀ آب فراوان می شود.
(۴) یکی از سازش های گیاهان آبزی، داشتن ………………………………………….در ریشه، ساقه و برگ خود است.
به پرسش های زیر پاسخ دهید.
(1) در رابطه با مریستم های پسین به سؤالات زیر پاسخ دهید.
الف: انواع مریستم های پسین را نام ببرید.
ب: نتیجۀ فعالیت مریستم های پسین در یک گیاه دولپه ای چیست؟
(2) در جدول زیر میان انواع مریستم های پسین مقایسه شده است. آن را کامل کنید.
| کامبیوم آوندساز | کامبیوم چوب پنبه ساز | |
| محل قرارگیری | …………………….. | …………………….. |
| بافتی که به سمت بیرون می سازد. | …………………….. | …………………….. |
| بافتی که به سمت درون می سازد. | …………………….. | …………………….. |
| جزو پریدرم محسوب می شود یا خیر؟ | …………………….. | …………………….. |
| جزو پوست درخت محسوب می شود یا خیر؟ | …………………….. | …………………….. |
(۳) الف)در شکل زیر، با توجه به موارد داده شده، جاهای خالی را پر کنید. (۱ مورد اضافه است.)
«آبکش نخستین – چوب نخستین – کامبيوم آوندساز – کامبیوم چوب پنبه سازی»
ب) از میان حرف های (الف) و (ب)، کدام یک مربوط به ریشه و کدام یک مربوط به ساقه است؟
پ) خاستگاه کامبیوم در شمارۀ (۱)، ………………. .
1)فقط سلولهای مریستمی است که بین آوندهای چوب و آبکش نخستین قرار دارد.
2) فقط سلول های پارانشیمی است که در فاصلۀ بین دسته های آوندی قرار دارد و به حالت مریستمی برمی گردد.
3)هم سلول های مریستمی و هم سلول های پارانشیمی بین دستجات آوندی است.
(۴) با توجه به موارد داده شده، به سؤالات زیر پاسخ دهید.
«كامبيوم آوندساز – چوب پسین – آبکش نخستین – چوب نخستین – آبکش پسین»
| سلول های موجود در کدام یک دائما در حال تقسیم اند؟ | ……………………. |
| کدام یک نسبت به سایرین، خارج تر قرار می گیرد؟ | ……………………. |
| کدام یک نسبت سایرین، داخل تر قرار می گیرد؟ | ……………………. |
| ضخامت (قطر) کدام یک از همه بیشتر است؟ | ……………………. |
| ضخامت (قطر) کدام یک از همه کم تر است؟ | ……………………. |
| کدام یک در پوست درخت وجود دارد؟ | ……………………. |
(۵)الف: شکل زیر ساختار ………………… در مشاهده با میکروسکوپ نوری را نشان میدهد که در ………….(روپوست – پریدرم) گیاه قرار گرفته است.
ب: این ساختار چه فایده ای برای گیاه دارد؟
پ:کدام مورد درست است؟
- (۱): سلول های روپوستی – (۲): کامبیوم چوب پنبه ساز + سلولهای کلانشیمی
- (۱): سلول های چوب پنبه ای شده – (۲): كامبيوم آوندساز + سلول های کلانشیمی
- (۱): سلول های چوب پنبه ای شده – (۲): کامبیوم چوب پنبه ساز + سلول های پارانشیمی
- (۱): سلول های رو پوستی – (۲): کامبیوم چوب پنبه ساز + سلولهای پارانشیمی
(۶)الف) لایه های تشکیل دهندۀ ساقۀ یک درخت سه ساله را به ترتیب از بیرون به درون بنویسید.
چوب پنبه ← ….. ← ………… ← آبکش نخستین ← ………. ← …………. ← ……………. ← چوب سال سوم ← ……………. ← …………… ← مرکز ساقه
ب) کدام یک از لایه های بالا جزو پوست درخت محسوب نمی شوند؟
پ) به پروتوپلاست سلول های موجود در کدام یک از لایه های بالا مرده است؟
ت) کدام یک از لایه های بالا توسط مریستم نخستین تولید شده است؟
ث) مریستم پسین در تولید کدام لایه ها نقش داشته است؟
ج) كدام لایه ها از سلولهای مریستمی تشکیل شده اند؟
چ) سلول های موجود در کدام لایه توانایی تبدیل شدن به سلولهای مریستمی را دارند؟
(7) الف: در شکل زیر، برشی از ساقۀ یک درخت آورده شده است. جاهای خالی مشخص شده در شکل را با موارد داده شده پر کنید.
«آبکش پسین – پیرا پوست – چوب پسین -كامبيوم آوندساز – پوست درختم»
ب: پیرا پوست شامل چه قسمت هایی است؟
(۸) در رابطه با گیاه خرزهره به سؤالات زیر پاسخ دهید.
الف: این گیاه در چه مناطقی رشد می کند؟
ب: برای رشد و زندگی در این مناطق، چه سازگاری هایی پیدا کرده است؟ (۱ مورد ذکر شود.)
پ: نقش کرکهای فراوانی که در برگهای این گیاه در مناطق خاصی قرار گرفته است، چیست؟
(9) شکل زیر رو، ………………..را در بافت زمینه ای برگ نوعی گیاه …………….. نشان می دهد که نوعی سازش با محیط محسوب می شود.
دانلود فایل pdf با پاسخ
توجه ویژه : اگر با سوال و جواب بهتر یاد می گیرید ، می توانید جزوه های فصل به فصل پرسش و پاسخ زیست شناسی (1) را از سایت ژن پو دریافت و مطالعه کنید.
برای دانلود جزوه های سوال و جواب از سایت ژن پو کلیک کنید.
